Groot grafveld onder Hambergerweg
Aan de Hambergerweg in Enter heeft zeker 3.000 jaar geleden een grafveld gelegen. Nu er plannen zijn om er woningen te bouwen, breken er spannende tijden aan voor archeologen als Hans Oude Rengerink. “Een hele mooie kans om prachtig onderzoek te doen!”
ENTER - Volgens hem ligt er een grafveld die zijn weerga niet kent. “Dit soort grafvelden zijn zeldzaam in Nederland. Er zijn er zo'n vijf tot tien gevonden. Vooral in Drenthe maar ook in Brabant. Zo’n omvangrijk grafveld als in Enter kennen we verder niet in Twente. Echt wel bijzonder en zeldzaam. Archeologisch gezien erg waardevol. Archeologen zouden niets liever willen doen dan deze zo compleet mogelijk op te graven”, laat hij weten. “En dat is ook wel nodig, want door de bouw van nieuwe woningen zal een deel van het grafveld worden verstoord. Ook in achtertuinen kunnen verstoringen optreden.”
Wel of niet bouwen?
Dirco Rijnders (SGP) vindt het daarom een bijzondere locatie. “Is het wel verstandig om daar te gaan bouwen?”
Hans: “Er spelen meerdere belangen die je afweegt. Bij heel goed onderzoek in het veld wordt alle informatie verzameld die beschikbaar is in de bodem. Het wordt allemaal goed vastgelegd, en kan daarmee onderzocht worden. Als we het opgraven, komen we meer te weten.”
Hij geeft aan dat het een overweging kan zijn om er niet te bouwen en het te laten zitten voor de toekomst. “Maar als we alle archeologie in Nederland willen behouden, komen we op slot te zitten.”
archeoloog kijkt uit naar onderzoek in weilanden
Er is vorig jaar al proefsleuvenonderzoek gedaan om vast te stellen of het om een archeologisch interessant gebied gaat. “In de sleuven zijn aardig wat archeologische vondsten aangetroffen. Verkleuringen in de bodem die duiden op een prehistorisch grafveld. Verkleuringen geven greppels aan die rondom een langwerpige heuvel lagen. Langbedden genoemd”, zegt hij. “Een fenomeen dat teruggaat naar de late bronstijd. Zeker 3.000 jaar geleden.”
Ook zijn er andere sporen aangetroffen. Paalkuilen, die kunnen duiden op nederzettingssporen.
“Die langbedden zijn eigenlijk gewoon graven waarbinnen zich een of meerdere begravingen bevonden. In die tijd werden overledenen gecremeerd op brandstapels. De resten werden verzameld en in een kuiltje al dan niet in een soort urn begraven in zo’n structuur. Daarna werd er een grafheuvel over opgeworpen. Die bleven nog lang zichtbaar.”
De heuvels zijn inmiddels al geëgaliseerd, want het terrein is helemaal vlak. “Maar de greppels zijn nog wel te vinden. En de grafjes zijn nog merendeel aanwezig.”
Ook zijn er andere vondsten gedaan. “Sommige zijn ouder, zoals bewerkte vuurstenen. Die dateren van zo’n 8.000 jaar geleden. Verder vooral scherven. Waarschijnlijk restanten van urnen.”
Afkomst
Er komen volgens hem waarschijnlijk interessante vondsten uit de grond, zoals crematieresten. “Daardoor kunnen we goed onderzoek doen naar de populatie die daar begraven ligt. Die resten kunnen worden geanalyseerd op basis van bepaalde isotopen. Waarmee op zekere hoogte de afkomst van die mensen is te bepalen. Ook kan worden onderzocht hoe oud ze waren. Of het veel mannen, vrouwen of kinderen waren”, legt hij uit. “En verder is er kans op bijgiften die ook iets zeggen over de populatie.”
De bedoeling is om de vondsten tentoon te gaan stellen in het Zompen- en Klompenmuseum. Ook kunnen in het gebied bordjes worden geplaatst met uitleg over de geschiedenis.
“Een aanwinst voor Enter om een heel stuk meer te weten te komen over een populatie die daar over enige honderden jaren heeft gewoond. In een nabijgelegen nederzetting”, geeft de archeoloog aan.
“We weten nog niet waar die ligt, maar deze kan niet ver weg zijn. Op deze manier leggen wij een heel mooi stuk geschiedenis vast en komen we een heel stuk verder met onze kennisvorming van het verleden.”
De gemeenteraad gaat het bouwplan aan de Hambergerweg in Enter op 19 mei behandelen. Daarna ligt het plan zes weken ter inzage. Pas als de vergunning definitief is, mag Laagland Archeologie gaan graven.
