Eerbetoon aan de populairste snack
De bekendste Nederlandse snack staat op 4 februari centraal: de frikandel. Wat ooit begon als een eenvoudig product uit de slagerij, groeide uit tot de meeste verkochte snackbar-snack van het land.
REGIO - De commerciële frikandel zag het levenslicht in 1954 in Dordrecht. Slagersknecht Gerrit de Vries maakte toen gehaktballen voor de horeca. Door een verandering in de Warenwet moest hij zijn product aanpassen. Het recept bleef hetzelfde, maar de bal kreeg een nieuwe vorm: een worst. De naam frikadel, zonder n, kwam van de Duitse ‘Frikadelle’, een platte gehaktbal.
Een paar jaar later kreeg de frikandel een nieuwe draai. Jan Bekkers van snackfabriek Beckers uit Deurne perfectioneerde het recept. Geïnspireerd door de Amerikaanse snackcultuur maakte hij de frikandel glad en van fijngemalen vlees. Dit werd de standaardvariant die nu in vrijwel elke snackbar te vinden is.
Inmiddels is de frikandel in allerlei soorten en maten te vinden, zoals de Sinterdel (een frikandel in lettervorm), een viandel (met krokant laagje), krokodel (combinatie van kroket en frikandel) en momenteel is er zelfs een frikandelpizza beschikbaar bij de bekendere pizzeria's.
Populariteit
De frikandel zag het levenslicht in 1954 in Dordrecht
De populariteit van de frikandel is groot, al kende de snack ook mindere jaren. In 2003 werden er 30 miljoen minder frikandellen verkocht dan in 2002, mede door de recessie en de groeiende aandacht voor overgewicht. Ondanks die dip bleven de frikandel en de kroket de lijst van populairste snacks aanvoeren. Waar de kroket tot halverwege de jaren negentig de meest verkochte snack was, nam de frikandel die positie later overtuigend over. Tot op de dag van vandaag staat de frikandel bovenaan bij de Nederlandse snackbar.
Ingrediënten
Rond de ingrediënten doen veel verhalen de ronde. Geruchten over koeienogen of andere ongebruikelijke bestanddelen kloppen niet. De frikandel bestaat vooral uit kippenvlees en varkensvlees, en soms een kleine hoeveelheid paardenvlees. Een belangrijk onderdeel is separatorvlees, afkomstig van kleine vleesrestjes die onder hoge druk van de botten worden gehaald. Daarnaast bestaat ongeveer een derde van de frikandel uit andere ingrediënten, zoals water, paneermeel en kruiden.
Hoewel de frikandel dus niet uit bizarre ingrediënten bestaat, blijft het een snack die met mate gegeten moet worden. Het bevat bewerkt vlees met veel verzadigd vet en vaak ook flinke hoeveelheden saus. Wie er frietjes bij neemt en een ‘speciaal’ bestelt met mayo en curry, telt zomaar een flinke portie calorieën. De frikandel blijft daardoor vooral een traktatie om af en toe van te genieten, en 4 februari is daar een prima excuus voor.
